Υπόμνημα στην «Κίνηση των 91»
Όταν οι καταστάσεις φτάνουν σε ακραία σημεία παρακμής και φαυλότητας δύο δρόμοι υπάρχουν:
- Είτε της αδιαφορίας, με την κατάληξη του τελικού ολέθρου να προδιαγράφεται με βεβαιότητα,
- Είτε της ανάληψης ευθύνης, της εμψυχωμένης δράσης ανεξαρτήτως της πιθανότητας επιτυχίας ή αποτυχίας του όποιου εγχειρήματος.
Σε αυτό το δίλημμα απάντησε η «Ομάδα Πολιτών» ή αλλιώς «Κίνηση των 91» επιλέγοντας τον δεύτερο δρόμο, αυτόν της δράσης. Εμείς, ως δίκτυο «Η εξουσία στους πολίτες», χαιρετίζουμε την επιλογή αυτή, καθώς θεωρούμε πως είναι όχι επιλογή, αλλά χρέος κάθε πολίτη με αισθήματα φιλοπατρίας να παραιτηθεί της θέσης του απλού παρατηρητή των εξελίξεων και να αναλάβει δράση, όταν τα πράγματα δείχνουν να φτάνουν στο μη παρέκει.
Πράγματι, οι καιροί που ζούμε δεν μας δίνουν την πολυτέλεια της παραίτησης, της απάθειας και της ολιγοψυχίας, και σ’ αυτό το πλαίσιο πρέπει καταρχήν να θεωρούμε τον οποιονδήποτε κάνει μία προσπάθεια αντιστροφής της κατάπτωσης, που όλοι βιώνουμε, άξιο επαίνου.
Αν και βρίσκουμε την προαίρεση των συντελεστών αυτής της προσπάθειας αξιέπαινη, πρέπει να επισημάνουμε πως βρίσκουμε σε αυτή και σημεία που χρήζουν προσθήκης ή αντιπρότασης. Επισημαίνουμε διαρρήδην πως δεν διακείμεθα εχθρικά προς την «Ομάδα Πολιτών», ούτε το παρόν κείμενο είναι μία προσπάθεια προσκόμματος της προσπάθειας τους. Τουναντίον η επιδίωξη μας είναι να θέσουμε στο τραπέζι του διαλόγου μία ακόμα πρόταση, δίχως την πρόθεση της έριδας, αλλά αποσκοπώντας στην εξεύρεση λύσης για την θλιβερή κατάσταση στην οποία έχουμε περιέλθει.
Παρόλο λοιπόν που οι διαπιστώσεις μας είναι εν πολλοίς κοινές, ιδιαίτερα δε η διαπίστωση της επικείμενης καταστροφής του Ελληνισμού, αποκλίνουμε ωστόσο στον τομέα των λύσεων.
Πιο συγκεκριμένα, η «Ομάδα Πολιτών» αναφέρει:
«Απαιτείται ριζική ανασύνταξη του πολιτικού σκηνικού, ανανέωσή του με ακέραια και ικανά πρόσωπα από την κοινωνία, την οικονομία, την επιστήμη και την νέα γενιά.»
Ενώ σε άλλο σημείο:
«Απαιτούνται επειγόντως βαθιές και τολμηρές πολιτικές και διοικητικές μεταρρυθμίσεις σε όλα τα επίπεδα, ώστε η δημοκρατία μας να ανακτήσει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας.»
Ακόμα:
«Μπορούν, όμως, να την αναλάβουν ( την ανασύνταξη της χώρας ) ηγετικές πολιτικές προσωπικότητες με κυβερνητική εμπειρία, ακεραιότητα, παιδεία και αποδεδειγμένο πατριωτισμό, που διαθέτουν το απαιτούμενο κύρος στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.»
Οι λύσεις, λοιπόν, που παρατίθενται, αναζητούνται εντός του παρόντος θεσμικού πολιτειακού πλαισίου και αναζητούνται με όρους εναλλαγής προσώπων στην εξουσία. Αναζητούνται εν ολίγοις εντός του ιδίου συστήματος, που έφερε την Ελλάδα στο χείλος του γκρεμού. Εμείς ισχυριζόμαστε πως, αν είναι κάτι που πρέπει να αλλάξει, αυτό είναι πρωτίστως η δομή της πολιτείας, ανεξαρτήτως των προσώπων που διατελούν κάθε φορά αξιωματούχοι αυτής! Πράγματι, ο εκάστοτε αξιωματούχος μπορεί να βλάψει ή να ωφελήσει την πολιτεία τόσο, όσο του επιτρέπει το θεσμικό πλαίσιο εντός του οποίου δρα και πολιτεύεται.
Αν κάτι πρέπει να αλλάξει αυτό είναι πρωτίστως το πολίτευμα της χώρας μας. Ο Κοινοβουλευτισμός στα 160 περίπου χρόνια παρουσίας του υπό διάφορες μορφές (και με αρκετές ενδιάμεσες διακοπές) περισσότερο έβλαψε παρά ωφέλησε, και σε κάθε περίπτωση έχει εξαντλήσει τα όριά του και είναι παρωχημένος, καθιστώντας αναγκαία πλέον την υπέρβαση του. Θα ήταν παράλογο εκ μέρους μας ως Έλληνες πολίτες και μετά από την εμπειρία που έχουμε αποκομίσει, ιδίως με την πρόσφατη πολιτική ιστορία μας, να εμπιστευτούμε τυφλά και να επιτρέψουμε στο οποιοδήποτε πρόσωπο ή ομάδα προσώπων βρίσκεται στην εξουσία να δρα ανεξέλεγκτο και κατά βούλησιν αδιαφορώντας για την βούληση της κοινωνίας. Στο ερώτημα του τι πρέπει να αντικαταστήσει τον κοινοβουλευτισμό απαντούμε ξεκάθαρα:
Η Δημοκρατία. Το κοινοβουλευτικό πολίτευμα με την δομή του είναι ένα καθόλα ολιγαρχικό πολίτευμα, στο οποίο λίγοι (η εκάστοτε Κυβέρνηση) κυριαρχούν στο πολιτικό σκηνικό επιβάλλοντας την βούληση τους επί των πολιτικών ζητημάτων. Η Κυβέρνηση νομοθετεί κατέχοντας ως κυβερνών κόμμα την πλειονότητα των εδρών του κοινοβουλίου, η Κυβέρνηση επιβάλλει τα νομοθετημένα και διοικεί την πολιτεία, η Κυβέρνηση διορίζει την ηγεσία της Δικαιοσύνης, ενώ οι πολίτες βρίσκονται σε θέση πολιτικής αδυναμίας. Αν και φαινομενικά εκλέγουν την Κυβέρνηση (διότι πρακτικά οι εκλογές είναι απλώς ένας πονηρός τρόπος νομιμοποίησης του ισχύοντος ψευδοπολιτεύματος) δεν έχουν καμία θεσμική δυνατότητα να ελέγξουν τον τρόπο με τον οποίο πολιτεύονται οι αξιωματούχοι, δεν μπορούν να ανακαλέσουν την όποια επιλογή τους, αν αυτή αποδειχθεί μη ωφέλιμη, και φυσικά δεν μπορούν να επιβάλλουν την βούληση τους επί των πολιτικών ζητημάτων της χώρας. Βρίσκονται κυριολεκτικά σε θέση εσωτερικής πολιτικής υποτέλειας (όπως ακριβώς αν ένας δούλος “επέλεγε” τον αφέντη του θα παρέμενε σε κάθε περίπτωση δούλος, υπήκοος στις εντολές του). Αντίθετα με αυτό η Δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο κυριαρχεί πολιτικά το σώμα των πολιτών (ο δήμος). Αυτό μπορεί να σημαίνει πολλά πράγματα, αλλά πρωτίστως τη θεσμική δυνατότητα επιβολής της βούλησης του δήμου επί των πολιτικών ζητημάτων. Δηλαδή πως, ακόμα και αν υπάρχουν «επαγγελματίες πολιτικοί», στο πολίτευμα της Δημοκρατίας δεν δρουν σαν άλλοι δυνάστες, όπως βλέπουμε να συμβαίνει επί του παρόντος, αλλά βρίσκονται διαρκώς υπό την κρίση του σώματος των πολιτών, καθώς και αναγκασμένοι να ακολουθήσουν συγκεκριμένες πολιτικές αν το θελήσει ο δήμος**.
Αν η «Ομάδα Πολιτών» βλέπει ως ενσάρκωση του οράματος της για ανασύνταξη της χώρας τον κ. Σαμαρά και τον κ. Καραμανλή (κατά δήλωσιν του ίδιου του κ. Μελετόπουλου), εμείς βλέπουμε μία απλή ανακύκλωση παλαιών προσώπων και ενός εκ θεμελίων στρεβλού συστήματος. Για εμάς η συζήτηση για το ποιά πρόσωπα πρέπει να ηγηθούν δεν έχει κανένα νόημα, αν δεν μεταβληθεί προηγουμένως το πλαίσιο εντός του οποίου θα δράσουν τα όποια πρόσωπα, αλλιώς δίνουμε και πάλι μία λευκή επιταγή ελπίζοντας πως αυτή την φορά δεν θα εξαπατηθούμε ως πολίτες και πως δεν θα βλαφθεί η πολιτεία μας. Σε αυτό το πνεύμα, αν η εν λόγω προσπάθεια αποτείνεται στα όποια πολιτικά πρόσωπα, εμείς αποτεινόμαστε στην κοινωνία, στον κάθε απλό πολίτη, καλώντας τον να αναλάβει δράση, ώστε να ξεφύγει σύσσωμη η κοινωνία από την υποτελή θέση που βρίσκεται σήμερα και να μετασχηματιστεί το πολίτευμα μας από ολιγαρχικό σε δημοκρατικό.
Ακόμα, το κείμενο της «Ομάδας Πολιτών» υποδηλώνει μάλλον την σύμπλευσή της με όλο το ισχύον κομματικό σύστημα σε μία τουλάχιστον θέση: Στη θεώρηση του παρόντος καθεστώτος ως «δημοκρατικού», ενώ κατ ουσίαν μία τέτοια θέση πρόκειται περί μιας τεραστίων διαστάσεων πλάνης και ενός αφηγήματος που σιγά σιγά αποικοδομείται υπό το φως της αλήθειας.
Καλούμε λοιπόν την αξιόλογη «Ομάδα Πολιτών» να συλλογιστεί και να αναθεωρήσει αυτή της την θέση, καταλογίζοντας στον Κοινοβουλευτισμό αυτό που πραγματικά είναι: Ένα ολιγαρχικό καθεστώς ενδεδυμένο έναν μανδύα δημοκρατικοφάνειας προς παραπλάνηση των απανταχού πολιτών!
Επιπλέον, επιδιώκουμε να προσθέσουμε μία άλλη – και κατ ημάς καίρια και σημαντικότατη – παράμετρο σε όλη αυτή την προσπάθεια εξεύρεσης λύσης και διεξόδου από το τέλμα στο οποίο βρίσκεται η Ελλάδα και εμείς ως Έλληνες.
Σε πρώτη (μεταβατική) φάση μέχρι την πλήρη εγκαθίδρυση της Δημοκρατίας καλούμε άπαντες έχοντες φιλοδημοκρατικά αισθήματα και φιλοπατρία και συλλογιζόμενοι με όρους πραγματικής αλλαγής εκ θεμελίων και ανασύνταξης της πολιτείας μας (διαφορετικούς από αυτούς με τους οποίους φτάσαμε στη σημερινή κατάσταση) για να προβούμε στα παρακάτω:
**Αυτό μπορεί να πραγματωθεί με πολλούς τρόπους, θεσμούς και μεθόδους, ωστόσο χάριν συντομίας του κειμένου αναφέρουμε μόνο κάποιες δημοκρατικές πρακτικές που εφαρμοζόμενες στο σημερινό ολιγαρχικό μας πολίτευμα και μέσω ενός νέου Συντάγματος ψηφισμένου από τους Έλληνες πολίτες και όχι από μία κάστα “πολιτικών”, θα το μετέτρεπαν σε δημοκρατία:
- Αρνησικυρία ( Veto ): Η δυνατότητα του σώματος των πολιτών, αν αυτοί διαφωνούν με τη Βουλή, της ακύρωσης ενός νόμου ή της ενσωμάτωσης μιας διεθνούς συνθήκης στην εγχώρια νομοθεσία (ή και την εξαρχής επιβολή ή άρνηση συμμετοχής της χώρας σε διεθνή συνθήκη).
- Νομοθετική Πρωτοβουλία: Η δυνατότητα του σώματος των πολιτών να καταρτίσουν, να προτείνουν και να ψηφίσουν οι ίδιοι έναν νόμο που θεωρούν πως είναι ωφέλιμος προς τη χώρα και τους ίδιους και η Βουλή παραλείπει.
- Αναβιβασμός: Η δυνατότητα του σώματος των πολιτών στην περίπτωση που η Βουλή απορρίπτει έναν νόμο, ο οποίος τους βρίσκει σύμφωνους, να τον επαναφέρουν για ψήφιση και έγκριση ή απόρριψη από τους ίδιους.
- Ανακλητότητα: Η δυνατότητα του σώματος των πολιτών να ανακαλέσουν οποιονδήποτε αξιωματούχο πριν την λήξη της θητείας του, αν αυτός δρα αντίθετα από την βούληση και τα συμφέροντα της Ελλάδας και των ίδιων ή τους εξαπάτησε.
- Ένδειξη: Η δυνατότητα του σώματος των πολιτών να παραπέμπει στην κρίση της δικαστικής εξουσίας οποιονδήποτε αξιωματούχο της πολιτείας παρανόμησε ή έβλαψε την χώρα και τους πολίτες.
- Διάκριση εξουσιών: Η απαγκίστρωση της νομοθετικής και έτι περαιτέρω, της δικαστικής, από την εξουσία της εκτελεστικής εξουσίας:
- Η δικαστική εξουσία να αυτονομηθεί και τα ανώτατα στελέχη της να μην διορίζονται από την Κυβέρνηση, αλλά να λειτουργεί ως πραγματικός ελεγκτής όλων των αξιωματούχων.
- Η νομοθετική εξουσία (Βουλή) και η εκτελεστική εξουσία (Πρόεδρος/Πρωθυπουργός/Υπουργικό συμβούλιο) να εκλέγονται από δύο ξεχωριστές εκλογές και να αποτελούν διακριτές εξουσίες.
- Συντακτική εξουσία: Η δυνατότητα του σώματος των πολιτών να έχουν αφενός ανά πάσα στιγμή τον τελευταίο λόγο σε οποιαδήποτε πρόταση αλλαγής στο Σύνταγμα, είτε αυτή προέρχεται από τη Βουλή είτε από τους ίδιους τους πολίτες (Αναθεωρητική Εξουσία) και αφετέρου να έχουν την ανώτατη εξουσία να δημιουργούν εκ νέου το Συνταγμα όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο, διαμορφώνοντας οι ίδιοι το πολίτευμα που θεωρούν καλύτερο για τις ανάγκες της κοινωνίας και της χώρας αναλόγως των εκάστοτε συνθηκών (Συντακτική Εξουσία).
